Participeren vanuit bijstand verdringt laagopgeleiden en kan CV verpesten

Het middagprogramma “NTR Academie” op Nederland 2 toont een voorproefje van de duurzame samenleving. Filosoof Henk Oosterling laat aan de hand van architectonische en technische hoogte- en dieptepunten in Rotterdam zien hoe de menselijke maat wordt teruggewonnen ten koste van excessieve globalisering. Lokale productie in stadsboerderijen en gebruik van onbenutte oppervlakken als daken en alternatieve energie hebben de toekomst, aldus Oosterling.

Het filosofisch college ging glijdend over in een soort promofilm voor de “participatiesamenleving”, belichaamd door het UWV en de arbeidsbureaus. Wat blijft hangen bij de huidige stand van 700.000 werklozen en daar zijn bijstandsgerechtigden. Wajongers en langdurig zieken niet eens meegeteld, is dat werklozen steeds meer aan zichzelf worden overgelaten. Beleid dat in gang is gezet door de toenmalige VVD-minister van Sociale Zaken, nu van EZ, Henk Kamp. Een VVD-er op Sociale Zaken is als een vos in een kippenhok.

Rituele subsidiedans
Mijn persoonlijke ervaring is dat het bureau waarmee ik te maken had vooral goed leek te weten hoe ze het re-integratiebudget dat ze voor mij ontving moest binnenhalen met zo weinig mogelijk inspanning. Budgetverstrekkers en ontvangers, lijken in veel gevallen in een rituele dans verwikkeld, zodat subsidie en projectgelden zo gladjes mogelijk kunnen worden opgestreken, met als primair doel: werkgelegenheidsbehoud van de direct betrokken rituele dansers: in dit geval van UWV-medewerkers en re-integratiebureaus. Met zich op elkaar richten is veel meer profijt te halen, dan zich verdiepen in werklozen en hun vaardigheden en wensen of de arbeidsmarkt. Mensen trainen, scholen en testen levert nu eenmaal geen werk op, hooguit wordt een enkeling van straat en uit de depressiviteit gehouden en courant gemaakt voor de “grote sprong voorwaarts” in geval de economie weer aantrekt. Een rituele subsidiedans als “brood en spelen” om de kansloze aan zijn sollicitatieplicht te kunnen houden. In dat kader beweren onze politici “dat we straks iedereen nodig hebben”. Ze bedoelen niet “om het schaarse werk te doen”, maar om onze “pensioengelden op te hoesten”. Ondanks de hoopvolle zienswijze van filosoof Oosterling, spreekt uit deze politieke opvatting nog steeds niet dat de menselijke maat in de vorm van talentontplooiing voorop staat, maar de individuele verdiencapaciteit, met andere woorden: hoeveel draag je met je inspanning bij aan het nationaal inkomen?

UVW-promotie
Ikzelf kreeg een re-integratietraject dat vergezeld ging van een goede sollicitatietraining. Resultaat: een zeer overzichtelijk, kort en concreet CV. Verder heb ik gemiddeld eens per jaar in levenden lijve een werkcoach gezien. Mijn ervaringen met het UWV komen niet overeen met het beeld in de NTR-promotiefilm over het UWV, waarin gesuggereerd wordt dat ieder in ruil voor met name een bijstandsuitkeringuitkering een maatschappelijke tegenprestatie moet leveren, hetzij betaald of onbetaald. Er wordt in het programma “Academie in de middag” met name gerefereerd aan jongeren met weinig opleiding en mensen met een taalachterstand. Zij worden opgevoerd als doelgroep die wordt begeleid naar, en toegerust voor de arbeidsmarkt. Ik heb die problemen niet, misschien dat men van mening was dat ik het zelf wel afkon.

Communicatievak

Ook mijn collegaatje bij een lovenswaardige vrijwilligersproject dat ontmoeting van mensen bevordert, heeft geen taalprobleem en is hoogopgeleid. Net als ik echter in een vak dat iedereen doet, of meent te beheersen: communicatie. Praten doen we immers allemaal en op school hebben we geleerd de 26 letters van het alfabet min of meer leesbaar achter elkaar te zetten.

Van WW naar Bijstand
Karin is 33 en houdt haar vakkennis op peil door voor stichting “Kookbeurt”de PR te doen. Dit gaat haar goed af want recent nog haalden we met ons initiatief diverse landelijke en regionale media. Ze heeft een aantal jaren regulier gewerkt, raakte haar baan kwijt, kwam in de WW terecht en daarna in de bijstand. Hoe iemand in de bloei van haar arbeidzame leven in de bijstand kan belanden, begrijp ik niet en dat gaat me ook niet aan.

Schoonmaakwerk
Feit is dat ze nu fulltime schoonmaakwerk moet gaan doen. De vrijwillige inzet van haar communicatieve vaardigheden voor onze stichting kan ze bij een volledige werkweek vergeten, solliciteren op vacatures binnen haar eigen vakgebied kan ze alleen nog in de avonduren en de weekeinden doen, als ze daarvoor tenminste nog energie en tijd overheeft en een sollicitatie kan ze nauwelijks meer voorbereiden, omdat ze natuurlijk geen telefonische informatiegesprekken kan gaan voeren in tijd van de schoonmaakbaas. Dat zijn voor het huidige UWV geen valide argumenten: Karin gaat “passend” werk doen.

Schoonmaak CV
In plaats van zinvol vrijwilligerswerk op het gebied waar Karin goed in, maar helaas de concurrentie moordend is, wanneer het betaald zou moeten worden, komt opgedrongen schoonmaakwerk dat een toekomstig communicatiewerkgever voor een “gat” in het CV zal aanzien. Behalve een andere arbeidsmoraal en goed poetsen, zal Karin er niets leren. Wat voor haar waardevol was en heeft bijgedragen aan haar identiteit zal deels verloren gaan. Weg carriereperspectief en dat op je drieendertigste. Weer een hoop talent verspild alleen omdat haar economische bijdrage wordt uitgedrukt in geld.

Drie verliezers
Ondertussen drukt Karin, die er representatief uitziet en netjes Nederlands praat, een voordeel als je hotels gaat schoonmaken, zo stel ik me voor, laagopgeleiden in de schoonmaakbranche van de markt, net zoals Bulgaren en Roemenen dat zullen gaan doen. Arbeidsverdringing dus. Karins bijstandsuitkering wordt overgenomen door een laagopgeleide die haar werk graag had willen doen. Per saldo levert de keus voor Karin in de schoonmaakbranche twee mensen op die niet op hun plek zijn: een hoogopgeleide en een laagopgeleide. Twee verliezers plus de “participatiemaatschappij”. Ons vrijwilligersproject is immers een goede communicatiekracht kwijt.

Alles op alles
Een voordeel van haar opgedrongen poetsbaan zie ik ook: we hebben met z’n allen gebrainstormd hoe Karin een carriere als schoonmaakster alsnog zou kunnen afwenden. ZZP’er worden, bijvoorbeeld. Het grote verlies voor Stichting “Kookbeurt” zal voor Karin aanleiding zijn nog eens alles op alles te zetten om betaald en met spoed, binnen haar vakgebied aan de slag te komen.

Share →

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Maak de som af (anti-spam): * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.