Staatshervorming met kiesdrempel en gekozen premier taak voor D66

Evenredige vertegenwoordiging werkt zolang er in een situatie van politieke polarisatie in het midden van het politieke spectrum voldoende macht over is om tegenspel te bieden. In Nederland is “het radicale midden” meer verdeeld dan ooit en in zetelaantal kleiner geworden. Het CDA is geslonken, Groen Links gedecimeerd en de CU in redelijkheid gelijk gebleven, evenals D66. De traditionele tegenpolen zijn gegroeid, het midden is versplinterd en krachteloos geraakt. In zekere zin zijn de gepolariseerde tijden van Van Agt, Wiegel en Den Uyl weer terug, maar dan zonder CDA. Nederland lijkt net als de rest van Europa op weg naar een politiek landschap van een sociaal-conservatieve en sociaaldemocratische hoofdstroming, maar bevindt zich tegelijk in een overgangsfase met een verzwakt politiek midden dat geen tegenspel meer kan bieden.

Naast de groei van de polen op links en rechts is een ander signaal voor een Nederland dat zich ontwikkelt naar een Europees politiek stelsel à la Duitsland de ondergang van de FNV. Zijn de vakbonden in landen als Frankrijk en Duitsland traditioneel sterk, waardoor eerder een vechtrelatie met de politiek ontstaat dan consensus; In Nederland zorgt de ondergang van de vakbeweging als maatschappelijke tegenmacht voor het einde van de poldereconomie.

Verzwakte middenpartijen

Met een verzwakt politiek en maatschappelijk middenveld en polarisatie op links en rechts waar Rutte de kwalificaties “het rode gevaar” en “één pot nat” gebruikte om links aan te duiden, ligt de samenwerking PvdA, VVD niet voor de hand, hoewel de partijen de facto op elkaar aangewezen zijn. Dat zal een vechtkabinet worden zonder bemiddelende rol van CDA of D66 als dempende factor. Andere partijen zijn alleen nodig voor een meerderheid in de Eerste Kamer. Maar waarom zouden ze de kastanjes uit het vuur halen voor de grote tegenspelers op links en rechts, wanneer ze voor een kamermeerderheid nauwelijks nodig zijn?

Futuristische coalities

Andere coalities hebben futuristisch veel partijen nodig voor een meerderheid en zijn dus per definitie instabiel. Denk bijvoorbeeld aan VVD, CDA, D66, CU, GL en 50+ (76 zetels). Zes partijen met een meerderheid van 1 zetel. Over links en het midden dan: PvdA, SP, D66, CDA (79 zetels). Dat levert in elk geval een coalitie met “slechts” vier partijen op. Het gaat steeds om krappe meerderheden met talloze mogelijkheden voor dissidente partijen. In alle drie genoemde coalities ligt de enige kans van slagen in een volledig dichtgetimmerd regeerakkoord.

Afkalving politieke midden

Een teleurstelling voor de kiezer ligt op de loer, waarvoor opnieuw de deelnemende middenpartijen zullen worden afgestraft. Het politieke midden zal, welke coalitie er ook komt bij de volgende verkiezingen verder afkalven en de polarisatie op links en rechts doorzetten, waardoor Nederland de komende jaren steeds onregeerbaarder wordt.

Staatshervorming nodig

Hier ligt een schone taak voor D66 om alsnog de zo lang geweeste staatshervorming op de politieke agenda te zetten. Geen referendum, want inmiddels zijn er veel ingrijpender aanpassingen van het politieke landschap nodig. Het Nederlands politieke stelsel van evenredige vertegenwoordiging is verrot en achterhaald. Kende het parlement in de jaren tachtig en negentig nog enig zelfreinigend vermogen met bijvoorbeeld de fusie van de kleine christelijke partijen RPF en GPV tot ChristenUnie en op links PSP, PPR, CPN en EVP tot Groen Links; inmiddels is dit al weer teniet gedaan door de opkomst van de cryptocommunistische SP, Eurofascistische PVV en de one-issue-partijen PvdD en 50+.

Laten we een kiesdrempel invoeren van 5%, zodat splinterpartijen gedwongen zijn te fuseren en overgaan tot een gekozen premier die de kabinetsformatie gaat leiden. Ten slotte een stelsel van regionaal vertegenwoordigende parlementsleden invoeren, waardoor de kiezer er belang bij heeft de dadendrang van de eigen parlementariërs te controleren. Een staatshervorming met een gekozen premier voorkomt bovendien dat een politieke brekebeen als Rutte nu en in het verleden Balkenende het telkens opnieuw mogen proberen.

Share →

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Maak de som af (anti-spam): * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.