BN-ers werken mee aan “foute” reclames

Sinds jaar en dag is één van de meest gevraagde reclamestemmen Tuffie Vos (dochter Tineke Vos). Bij tijd en wijle lijkt het wel of ze niemand anders kunnen vinden. Ze is bekend van de NS-omroepberichten op de stations, maar ook van Tefal, Etos en vooral “Dreft”‘. Uit een Youtube-filmpje blijkt dat ze drie uur nodig had voor het inspreken van de gehele treinenloop in Nederland. Een veelgevraagde voice-over als zij hanteert toch zeker een uurtarief van 1.000 Euro. Ze spreekt als stemtalent nog onberispelijk Nederlands en dat is zeldzaam en mag wat kosten.
Moet je je voorstellen: als zo iemand tijdelijk minder opdrachten heeft, zou ze ook recht hebben op WW, ware het niet dat ze waarschijnlijk freelancer is.

Verhoeren
Zij (en andere inspreekstemmen lenen zich voor alles, lijkt het wel, als het maar schuift. Een Nederlandse liedjeszanger gebruikt hiervoor de veelzeggende term “verhoeren”. Anno juli 2011 loopt er bijvoorbeeld een spotje met Tuffie in de hoofdrol: Als u nu een pak Dreft vaatwastabletten koopt, dan doet Dreft er “iets bij” (voor een goed kinderdoel). Dat laatste zegt ze met een verleidelijke zucht (valse lucht). Letterlijk over elke zucht is nagedacht en ze heeft er vast flink op geoefend. Hoeveel doet Dreft er dan bij? Het is blijkbaar zo weinig dat dat niet gezegd mag worden. In een andere recente commercial van Dreft zien we achter elkaar drie huisvrouwen, uit de jaren 60, 80 en het heden in de bijpassende tv-kleuren uit die tijd die Dreft aanprijzen. Drie maal Tuffie. In de jaren zestig zegt ze: “Ik koop bijna nooit Dreft”, met de bijpassende zorgvuldige uitspraak van de medeklinkers. Vooral de harde articulatie van de “t” in “nooit” valt op. In de jaren tachtig is het al een zachte “t” geworden en anno nu is hij verdwenen en zegt ze: “Ikoobijnanooidreft”
Tuffie moet als voice-over met stip op 1 staan, ook in de verdiensten.

Een veelgevraagde mannelijke stemacteur is Jeroen Kramer (voorheen Klokhuis-presentator. Onlangs vulde hij in z’n eentje een heel radioreclameblok. Achter elkaar hoorde ik hen Mercedes Benz, de brillen van Pearle en de Rabobank aanprijzen. Op z’n minst ongeloofwaardig als je er oor voor hebt.

Andere bekende stemmen zijn:
● Hans Kersting: “Vichy bevestigt uw gezondheid”
● Kees Broos: “Er gaat niets boven Groningen”
● Bram van der Vlugt (Sinterklaas): Master/visacard op het drielandenpunt.
● Kitty Courbois: “Het oor van een Private-banker”: Van Lanschot bankiers; Datzo (telefoonstem van concurrerende verzekeraar),
● Simon Vinkenoog: Ronduit vervreemdend was dat zijn stem nog weken na zijn overlijden Campina yoghurt bleef aanprijzen: “Lekker voor vandaag, goed… voor morrrgen”.

Misleiding
Het kwalijke is dat deze BN-ers toch als rolmodel fungeren, maar zich uit financieel gewin werkelijk voor alles lenen, ook als ze kunnen weten dat de teksten die ze uitspreken misleidend zijn.
Zo was er enkele jaren geleden een tv-spotje met een man in zijn onderbroek die verzuchtte: “We worden uitgekleed” die de Internetdiensten en het onbeperkt bellen van Scarlet Telecom aanprees. Als je erop inging bleek het “onbeperkt bellen” om gemiddeld verbruik te gaan, zijnde 2000 minuten per maand, ofwel een half uur per dag. En dat werd nergens vermeld, behalve ergens ver weggemoffeld in de heel kleine lettertjes op de site. En de service bleek nog eens zo slecht dat het bedrijf inmiddels al weer verdwenen is. Aan dat laatste kan “Wereld-draait-door-commercial-voice” en tafelheer: Beau van Erven Dorens, ook niks doen, maar ik kan die kop ondertussen niet meer zien omdat mijn vriendin twee jaar lang door Scarlet is belazerd.

Reclametaal bedoeld om consument te misleiden

Met 0% vet
Als kind zeiden wij vroeger thuis: “ik ga met zonder jas naar buiten”. We werden dan hardnekkig verbeterd door onze ouders. Ik geniet van absurde reclametaal. Alles mag, ook langs de grenzen van misleiding. Het gaat nu over yoghurt met 0% vet. Let maar eens op. Dat is dus yoghurt met vet, maar dan 0% daarvan, dus de de facto zonder vet: een variant op “met zonder jas” dus. Het kan nog gekker: anno juli 2011 is er een fabrikant van darmflora-yoghurtjes met een “dubbel 0”-claim. Dat houdt in 0% vet en 0% toegevoegde suiker. Er is dus suiker toegevoegd, maar dan 0% daarvan, dat betekent geen suiker toegevoegd. Impliciet wordt aangegeven dat er van nature vruchtsuiker in het product zit, terwijl er feitelijk wordt gezegd dat er naderhand geen extra suiker is bijgedaan. Met omfloerst en dubbelzinnig taalgebruik proberen reclamemakers onversneden misleiding voor te blijven, terwijl allerlei gezondheidsclaims worden gesuggereerd. Er zijn allerlei varianten van, die alleen voor de goed verstaander te doorgronden zijn.

Hoe achterlijk dit soort taalgebruik is, ga je pas beseffen als je bij de snackbar een “friet met 0% mayonaise” zou bestellen. De patatbakker van dienst zou vreemd opkijken, maar in een reclamespotje kan alles, hoe krom ook, al was het maar om de Reclame Codecommissie te ontlopen.

Tegenstrijdig

Deze van pijnstiller Aleeve heb ik ook onthouden: “die de doorgevers van de pijn bij de bron aanpakt”. Dit is een schitterende contradictio in terminus. Of over cosmetica die dermatologisch is getest. Omdat dat voor cosmetica wettelijk verplicht is, zegt dat helemaal niks.

100%
Over reclame-onzin gesproken. Reclamemakers komen nu met 100% korting op een mobieltje, dat betekent blijkbaar dat het gratis is. Eerder: 85% van de vrouwen is tevreden over een bepaalde gezichtscrème. Men bedoelt: 85% van de vrouwen die dit product gebruiken zijn er tevreden over. Men beweert de facto echter dat alle vrouwen het spul gebruiken en dat 85% daar tevreden over is. Ik snap niet dat dat mag. Of doe de prijstest op de site van de Nederlandse Energiemaatschappij met je jaarafrekening erbij en de zelfgeproclameerd goedkoopste blijkt in mijn geval duurder dan Eneco.

Teksten die nergens over gaan
Bij autoreclames kom je dat vaak tegen: het zijn de facto allemaal te zware, stinkende blikken op wielen, waaraan de laatste 100 jaar alleen veranderd is dat ze staal en glas in verschillende vormen kunnen buigen. Sterker nog: de allereerste auto’s waren elektrisch en de hybride techniek wordt al 80 jaar in diesel-elektrische treinen toegepast. Tot zover niks nieuws onder de zon en dat zie je terug in de spots. Het onderscheidend vermogen tussen de ene en de andere auto is zo gering dat reclamejongens meestal niet verder komen dan “innovatieve techniek” en een beroep op emotie, zoals momenteel met de Fiat 500 die alleen kan worden gewonnen door een “echte man”. Een extreem voorbeeld van holle teksten werd in 2010 geleverd door een Belgisch energiebedrijf dat op de Nederlandse publieke tv reclame maakte, gericht op grote ondernemers. Helaas kan ik de tekst niet reproduceren. Het ging over innovatie en er werd niets concreets gezegd. Zonder inhoud aan je naamsbekendheid werken lijkt me zeker in een tijd van Internetmarketing volstrekt zinloos. Wie de tekst heeft: schrijf een reactie.

Humor
Humor is een kwestie van smaak en verdraagt zich slecht met reclame. Reclame, hoe irritant ook, vaart wel bij herhaling, maar als je vaak dezelfde mop vertelt tegen dezelfde mensen, wordt hij knap vervelend. Momenteel loopt er een reclame van Pearle van een man die met “-3 aan beide ogen” de spoorbaan oprijdt. Hij ziet wel een toeterende “malloot in een vrachtwagen”, maar ziet en voelt niet dat hij over spoorbielzen rijdt en meent dat zijn vrouw naast hem zit, terwijl het een hond is. Zijn niet alleen zijn ogen slecht, maar ook zijn neus en gevoelsprikkels? Zelfs overdrijving kun je overdrijven, en omdat de spot zo ontzettend vaak herhaald wordt ook allesbehalve leuk. Iets dergelijks geldt voor de reclames van “Beter horen” met Ruud Gullit en Marijke Helwegen. Ze hebben daar wel eens gehoord dat een BN-er de aandacht trekt. Het reclamebureau kon alleen niks leuks verzinnen. Wie tot de dag van vandaag humor wel succesvol inzet als marketinginstrument is “Even Apeldoorn bellen”. De spots zijn niet allemaal even spectaculair of geslaagd, maar doordat ze niet te vaak worden uitgezonden, wordt het nooit “een mop met een baard” of irritant. De aandachtswaarde is wel groot. Van het reclamebureau is knap dat ze binnen het gekozen concept jarenlang steeds weer met een uitgewerkt campagne-idee komen

Overdrijving
Extreme overdrijving komt veel voor, meestal humoristisch bedoeld. Denk aan de man van verzekeraar Datzo die met al zijn officiële papieren in een paar ordners de steiger op gaat om ze boven op een torenflat weg te laten waaien. Ik denk alleen maar: “hij doet een zwakbegaafde bouwvakker na” die niet begrijpt dat hij zijn papierwinkel beter binnen, vanachter een bureau kan afhandelen en evenmin dat het handig is om er een plastic tas omheen te doen voordat je op de fiets stapt. En dit past tevens in de rubriek “flauwe humor”.

Spitsvondigheden
Volgens mij vooral verwarrend voor de modale tv-kijker zijn taalkundige vondsten en varianten op staande uitdrukkingen. Tot voor kort werd bij een reclame voor de Thuisapotheek de volgende pay-off gebruikt: “daar zit niemand op te wachten”. Er wordt bedoeld: Bij ons heb je geen wachttijd. En ik denk alleen: “Als ik niet op jou zit te wachten, rot dan op”.

Taalvervuiling
Waar “smakelijk” wordt bedoeld, wordt tegenwoordig “smaakvol” gezegd. Nutella met smaakvolle ingrediënten. Er wordt hiermee geappelleerd aan de zegswijze “vol van smaak”, terwijl smaakvol tot voor kort toch vooral betrekking had op de inrichting van je huis. Je kunt dit ook zien als taalvernieuwing natuurlijk.

Inconsistenties
Wederom verzekeraar Datzo. Er loopt een spotje waarin gezegd wordt: “Ik lees op uw site dat ik poliskosten moet betalen”. Dezelfde kosten worden in iets later aangeduid als “kosten om klant te mogen worde, z.g.n klantkosten en nog weer later als “onverwachte kosten”, maar dat laatste is pertinent onjuist, want de beller naar de fictieve verzekeraar had immers op de siite over de kosten gelezen. Waar je van weet, kan nooit onverwacht zijn. Verder staat de acteur van Datzo de mevrouw aan de andere kant van de lijn nogal kortaangebonden en met een triomfantelijk neerbuigende toon te woord. De mevrouw is overigens Kitty Courbois. Aan onfatsoen zijn we blijkbaar al zo gewend, dat het niet meer opvalt. Reclame als spiegel van de samenleving.

Reclametrends
Reclames zijn een goede spiegel van de tijdgeest.
● Van: “Wie is toch die man die op zondag het vlees komt snijden”, zie je anno 2011 een spotje van een aantal jonge mannen in een Renault Cenique, waarvan er tenminste één papa moet zijn, getuige het slapende kind op de achterbank.
● Misleiding mag niet, liegen blijkbaar wel zolang voor de goed verstaander maar duidelijk is dat de claim pertinent onjuist is, zoals in het bovenstaande voorbeeld van Aleeve. Je moet wel hoogopgeleid zijn om dergelijke taal te doorgronden en dat geldt voor een minderheid van de bevolking.
● Onfatsoenlijk gedrag: kijk naar het spotje van C1000 waarin oma “een extra kar” gaat halen. Ze komt aan met een invalidenautootje met aanhanger. Ze scheldt een voorbijganger uit voor “pannenkoek” en veroorzaakt bijna een ongeluk. Vast en zeker grappig bedoeld, maar “goed voorbeeld, doet goed volgen, zou ik denken”.

Tagged with →  
Share →

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Maak de som af (anti-spam): * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.